- advertentie -

Schilders op Bali


    Het mooie Indonesische eiland Bali is tegenwoordig vooral bekend vanwege de terrasvormige rijstvelden, de vele tempels, de cultuur en de stranden. Ook in het verleden is het eiland al in trek en veel Europese kunstenaars waaronder een aantal bekende Nederlandse schilders vestigen zich voor korte of lange tijd op Bali. Onder andere Rudolf Bonnet en Walter Spies zetten zich in voor het behoud van de kunst op Bali en dragen bij aan de ontwikkeling van jonge Balinese kunstenaars. Tegenwoordig zijn de schilderijen van Europese kunstenaars uit Bali erg geliefd bij verzamelaars en voor topstukken worden hoge bedragen betaald waarbij een deel van de kunstwerken wordt aangekocht door Indonesische verzamelaars. Hierbij staat een overzicht van Nederlandse kunstenaars en een aantal Europese kunstenaars die zich - een tijdlang - op Bali hebben gevestigd.

    Rudolf Bonnet

    Rudolf Bonnet (1895-1978) studeert aan de Rijksschool voor Kunstnijverheid en de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten. Al een aantal jaar na zijn afstuderen zijn de werken van Rudolf Bonnet erg in trek en hij exposeert veel. Wijnand Otto Jan Nieuwenkamp adviseert Rudolf Bonnet om naar Bali te komen, uiteindelijk komt hij daar in 1929 voor het eerst aan. Hij gaat wonen en werken in Ubud, waar ook de Duitse kunstenaar Walter Spies woont. Rudolf Bonnet is één van de kunstenaars die zich inzet voor jonge lokale artiesten en ook is hij erg actief in het gemeenschapsleven. In de Tweede Wereldoorlog verblijft Rudolf Bonnet enige tijd in Japanse interneringskampen en na de oorlog gaat hij weer op Bali wonen. Terwijl veel kunstenaars tijdens de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog terug moeten naar hun geboorteland kan Rudolf Bonnet nog een tijd blijven omdat president Soekarno een liefhebber van zijn werk is. Echter moet hij vertrekken wanneer hij een portret van de president niet wil afmaken. Na enige rondzwervingen in Europa woont Rudolf Bonnet onder andere in Blaricum en uiteindelijk in Laren. Rudolf Bonnet is vooral bekend vanwege zijn krachtig getekende portretten en figuren, soms ingekleurd met krijt. Vooral de Balinese werken van Rudolf Bonnet zijn erg geliefd bij verzamelaars en brengen op kunst- en antiekveilingen hoge bedragen op.

    Wijnand Otto Jan Nieuwenkamp

    Wijnand Otto Jan Nieuwenkamp (1874-1950) is een eigenzinnige kunstenaar en wordt ook wel WOJ Nieuwenkamp genoemd. Hij komt verschillende malen langdurig op Bali en maakt hier vooral tekeningen die het dagelijks leven weergeven. Deze tekeningen zijn vooral bedoeld als illustraties bij boeken en in tijdschriften en geven hiermee een goed beeld van het Bali uit die tijd. Naast de kunstwerken die hij zelf maakt is Wijnand Otto Jan Nieuwenkamp ook verzamelaar van Balinese kunst. Hij vaart ook nog een tijd met een schip door Nederland, België en Duitsland maar wanneer zijn collectie hier niet meer past gaat hij in Edam wonen. Uiteindelijk vertrekt Wijnand Otto Jan Nieuwenkamp naar Italië waar hij uiteindelijk in de buurt van Florence gaat wonen. Als kunstenaar maakt Wijnand Otto Jan Nieuwenkamp een grote verscheidenheid aan kunst, naast vele tekeningen en illustraties ook schilderijen, ex-librissen, houtsneden en etsen. Daarnaast ontwerpt hij voor zijn woningen ook het complete interieur, van open haarden tot bestek! Op kunst- en antiekveilingen is af en toe werk van Wijnand Otto Jan Nieuwenkamp te vinden waarbij vooral het Balinese werk erg in trek is.

    Willem Gerard Hofker

    Willem Gerard Hofker (1902-1981), ook wel W.G. Hofker studeert aan de Haagse Academie van Beeldende Kunsten en aan de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten in Amsterdam. Willem Gerard Hofker schildert vooral portretten en krijgt daarmee bekendheid, helemaal wanneer hij in 1936 in opdracht een portret van koningin Wilhelmina schildert. Kort hierna vertrekt hij met zijn vrouw – Maria Hofker-Rueter, dochter van Georg Rueter – naar Bali. Hier schildert Willem Gerard Hofker onder andere portretten en landschappen en deze Balinese werken zijn tegenwoordig erg gewild. Na de oorlog keren Willem Gerard Hofker en Maria terug naar Amsterdam, hier gaat Hofker verder met het schilderen van portretten. Daarnaast maakt Hofker ook veel tekeningen en etsen, waaronder veel landschappen. Een deel hiervan wordt gemaakt rondom Ommen waar de Hofkers regelmatig in een buurtschap logeren. Een schilderij of ets van Willem Gerard Hofker is af en toe op een veiling te vinden.

    Walter Spies

    Walter Spies (1895-1942) is een Duitse kunstschilder die wordt geboren in Moskou, als zoon van een diplomaat. Al op jonge leeftijd is Walter Spies geinteresseerd in kunst en muziek en zijn eerste schilderijen worden meteen goed ontvangen. In 1923 vertrekt Walter Spies naar Java en in 1927 naar Bali, naar het dorpje Ubud waar al diverse Europese kunstenaars wonen. Walter Spies heeft daar onder andere grote invloed op de Balinese kunst en cultuur, hij is ook erg betrokken bij de muziek van het eiland. Hij helpt jonge kunstenaars, sticht het Bali Museum, neemt als eerste Balinese muziek op, maakt veel foto`s van het leven op Bali, schildert prachtige landschappen en verzamelt Balinese kunst. Vanwege zijn Duitse nationaliteit wordt Walter Spies tijdens de Tweede Wereldoorlog gearresteerd en gedeporteerd. Wanneer het Nederlandse schip waarmee hij in 1942 naar Ceylon wordt vervoerd wordt deze door een Japanse torpedoboot getroffen. De kapitein durft de gevangen niet vrij te laten en samen met de meeste van zijn lotgenoten verdrinkt Walter Spies. De schilderijen die Walter Spies op Bali heeft gemaakt zijn erg geliefd bij verzamelaars en op kunst- en antiekveilingen kom je af en toe een werk van hem tegen.

    Auke Sonnega

    Auke Sonnega (1910-1963) - volledige naam Auke Cornelis Sonnega - vertrekt na een opleiding als textielontwerper aan de Kunstnijverheidsschool naar Nederlands Indië. In 1937 komt Auke Sonnega terecht op Bali waar ook al andere Europese kunstenaars zich hebben gevestigd. Auke Sonnega schildert veel gestileerde portretten van Balinese inwoners, in heldere kleuren. Voor deze kleurrijke tekeningen en schilderijen van Auke Sonnega is veel internationale belangstelling, af en toe kom je deze werken tegen op veilingen.

    Adrien-Jean le Mayeur de Merpres

    De Belgische schilder Adrien-Jean le Mayeur de Merpres (1880-1958) studeert onder andere architectuur in Brussel en wordt uiteindelijk – net als zijn vader – kunstschilder. Hij ontwikkeld zich vooral als schilder van Belgische landschappen en na de Eerste Wereldoorlog gaat hij meer reizen. Naar voorbeeld van Paul Gauguin gaat Adrien-Jean le Mayeur de Merpres naar Tahiti en Frans Polynesië maar kan daar niet aarden, op 52 jarige leeftijd komt hij op Bali en raakt bedwelmd door de kleuren en de omgeving. Ook wordt hij verliefd op de 15-jarige Balinese danseres Ni Pollok waar hij uiteindelijk mee trouwt en die centraal staat in veel van zijn schilderijen. De Balinese werken van Adrien-Jean le Mayeur de Merpres trekken al snel veel belangstelling en wereldwijd kopen kunstliefhebbers zijn werken. Onder andere worden schilderijen gekocht door President Soekarno. Ook vandaag de dag zijn de werken van Adrien-Jean le Mayeur de Merpres erg gewild en brengen hoge bedragen op op kunst- en antiekveilingen. Een deel van de werken wordt aangekocht door Indonesische verzamelaars.

    Emilio Ambron

    De Italiaanse kunstenaar Emilio Ambron (1905-1996) wordt geboren in Rome en komt regelmatig in Alexandrië, waar zijn vader werkt en woont. Emilio Ambron schildert en maakt sculpturen en al op jonge leeftijd heeft hij een succesvolle solo tentoonstelling. Omdat hij uit een rijke familie komt, is het voor hem niet nodig om voor het geld te schilderen, hij schildert dus altijd in z'n eigen stijl. Wanneer het leefklimaat in Europa verandert vertrekt de Joodse Emilio Ambron samen met zijn zus naar Bali, hier woont en werkt hij onder andere naast Willem Gerard Hofker. Nadat in de jaren '40 veel Europese kunstenaars op Bali worden gearresteerd reist Emilio Ambron onder andere door China en India en keert weer terug naar Europa. Het blijkt dat zijn eerdere roem als kunstenaar is verdwenen, hij is ingehaald door diverse andere schilders die zich wel aanpasten aan populaire stijlen. Regelmatig keert Emilio Ambron terug naar Bali en ergert zich wel eens aan de erkenning die andere Balinese schilders zoals Willem Gerard Hofker en Rudolf Bonnet krijgen en wiens kunstwerken hoge bedragen opbrengen. Tegenwoordig zijn de op Bali gemaakte kunstwerken van Emilio Ambron meer geliefd en op kunst- en antiekveilingen kom je af en toe een schilderij, tekening of beeld van hem tegen.

    Han Snel

    Han Snel (1925-1998) studeert aan de Kunstacademie in Den Haag maar zijn studie word onderbroken door de Tweede Wereldoorlog. Direct na de oorlog vertrekt hij als dienstplichtige naar Indonesië om daar de onafhankelijkheid te voorkomen. Han Snel wordt verliefd op het land en wil er blijven, hij vraagt politiek asiel aan en wordt Indonesisch burger. In 1950 komt hij op Bali terecht waar al meer kunstenaars wonen, zoals Rudolf Bonnet en Arie Smit. Han Snel trouwt met een Balinese en gaat nooit meer weg, wel komt hij nog een paar keer op bezoek in Nederland. Han Snel schildert vooral portretten, verder het Balinese landschap en hij maakt ook een groot aantal abstracte werken. Naast de schilderijen maakt Han Snel ook houtsnedes. Op antiekveilingen is af en toe werk van Han Snel te vinden.

    Arie Smit

    Arie Smit (1916) studeert grafisch ontwerp aan de kunstacademie van Rotterdam en wordt op jonge leeftijd geïnspireerd door onder andere Gaguin en Cézanne. Zijn dienstplicht vervult hij in Jakarta (destijds Batavia) waarna hij onder andere les geeft in Java. In z’n vrij tijd reist Arie Smit door Java om te schilderen en in 1956 wordt hij door een kunsthandelaar op Bali uitgenodigd. Hier bevalt het Arie Smit zo goed dat hij besluit te blijven. De landschappen, tempels en bewoners van Bali lenen zich goed voor de kleurrijke schilderijen van Arie Smit. Ook het lesgeven pakt hij hier min of meer weer op, wanneer hij een paar jongens ziet tekenen in het zand nodigt hij ze uit in z’n atelier. Hij geeft niet echt les in schilderen, hij verzorgt de materialen en moedigt de jongens aan. Uiteindelijk bestaat de groep uit zo’n 300-400 Balinese schilders, ze worden ook wel de Young Artists genoemd. De schilderijen van deze Young Artists worden vooral verkocht aan de toeristen die Bali bezoeken en zijn ondertussen ook opgenomen in diverse collecties. Arie Smit verhuist erg vaak op Bali, ruim 40 keer. En ook reist hij regelmatig rond om schetsen te maken welke hij later uitwerkt als schilderijen. Veel van het werk van Arie Smit is nog te vinden in Balinese musea en veel verzamelaars hebben werken van hem. Op kunst- en antiekveilingen kome je af en toe een kleurrijk schilderij van Arie Smit tegen.

    Antonio Blanco

    De Spaans-Amerikaanse kunstenaar Antonio Blanco (1912-1999) wordt geboren op de Filipijnen. In navolging van onder andere Paul Gauguin reist hij naar onder andere Hawaii en komt uiteindelijk op Bali terecht. Hier schildert hij vooral de Balinese vrouwen, in een romantische stijl. Hij trouwt met een Balinese danseres en bouwt zijn huis in Ubud. Het werk van Antonio Blanco is geliefd bij verzamelaars, onder andere Soekarno, Soeharto en Michael Jackson kopen werken van hem. Gedurende zijn carrière als schilder krijgt hij verschillende awards en van de Spaanse koning krijgt hij een onderscheiding en mag hij zich Don noemen. Het werk van Antonio Blanco is opgenomen in verschillende museale collecties en op kunst- en antiekveilingen is af en toe een werk van hem te vinden.

    Roland Strasser

    De Oostenrijkse schilder Roland Strasser (1895-1974) studeert aan de Academie van beeldende kunsten in Wenen en de Kunstacademie in München, hier maakt hij onder andere kennis met het Oostenrijkse Expressionisme. Tijdens de Eerste Wereldoorlog is Roland Strasser als schilder in dienst van de Imperial War Press en na de oorlog is hij tijdelijk in Volendam. Hier verkoopt hij genoeg schilderijen om te reizen, onder andere naar Thailand, Java en Nieuw Guinea. Uiteindelijk komt Roland Strasser op Bali terecht waar hij anderhalf jaar woont en werkt, onder andere met Willem Dooyewaard. Na een reis van 8 jaar door onder meer China en Japan komt hij weer op Bali terecht waar hij ditmaal 10 jaar blijft. Tijdens zijn verblijf op Bali schildert Roland Strasser vooral Balinese danseressen en vrouwen en deze schilderijen zijn aardig geliefd bij verzamelaars. Op kunst- en antiekveilingen kom je af en toe een werk van Roland Strasser tegen.

    Willem Dooyewaard

    Willem Dooyewaard (1892-1980) – broer van de kunstschilder Jacob Dooijewaard – studeert aan de Rijksschool voor Kunstnijverheid in Amsterdam. Hij reist veel in Azië en bezoekt onder andere China, Japan en India. In een impressionistische stijl schildert Willem Dooyewaard onder andere landschappen maar vooral portretten van de bevolking. Hij werkt een tijdlang op Bali waar hij onder andere les krijgt van Roland Strasser, een aantal van hun schilderijen vertonen ook grote overeenkomsten. Nadat Willem Dooyewaard in Japan zijn vrouw ontmoet vertrekken ze naar Nederland, hier woont het stel bij broer Jacob in Blaricum. De schilderijen van Willem Dooyewaard zijn gewild door verzamelaars van over de hele wereld waarbij vooral de Balinese portretten erg geliefd zijn.

    Verzamelaars Veilingalert

    Blijf op de hoogte wanneer er een schilderij van een Balinese kunstenaar in veiling komt; schrijf je in voor de Verzamelaars Veilingalert, je kunt hier zoektermen opgeven en wanneer er iets volgens je zoektermen in veiling is, krijg je een mailtje. Als zoekterm kun je bijvoorbeeld de achternaam van de kunstenaar opgeven, je kunt zoveel zoektermen opgeven als je wilt.